محسن نامجو

مدتی است که اخبار پراکنده ای درباره محسن نامجو (خواننده) از این و آن شنیده میشود. از خبرگذاری ها و سایتهای خبری گرفته تا خاله پیرزن هایی که یک چیزهایی از زبان نوه شان شنیده اند، هر کسی بحثی در این زمینه میکند و (درست یا غلط) نظرش را در این زمینه میگوید. بیشتر بحث هایی که در این زمینه براه می افتد به جنجال و اختلاف و توهین کشیده میشود و دلیلش هم این است که این وسط یک سری مسائل فلسفی و عمیق به چالش کشیده شده. متاسفانه تا جایی که من دیدم بیشتر کسانی که در این زمینه اظهار نظر میکنند نه محسن نامجو را میشناسند نه درست از اتفاقی که افتاده خبر دارند. فلذا من تصمیم دارم تا جایی توانش را دارم موضوع را روشن کنم.
محسن نامجو: آهنگساز، ترانه سرا، نوازنده و خواننده موسیقی سنتی است که از کودکی موسیقی ایرانی را نزد اساتید موسیقی فرا گرفته، ضمن تحصیل در دانشکده موسیقی در موسیقی غربی نیز مطالعات و تجاربی داشته. وی تابحال در چند گروه موسیقی فعالیت هنری داشته و آثار زیادی نیز تولید نموده که هم اکنون آلبوم “ترنج” و “جبر جغرافیایی” به صورت رسمی از وی منتشر شده. (بیشتر درباره نامجو) (+)

موسیقی نامجو: از اصلی ترین خصوصیات موسیقی محسن نامجو میتوان به مواردی چون تلفیق موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی های سنتی غربی (!) مثل بلوز، جاز و راک و همچنین استفاده از اشعاری خاص با مضامین مختلفی چون هجو، اجتماعی و عرفانی اشاره کرد. بسیاری از اشعاری که در آثارش خوانده را خودش سروده. یکی از سروده های شاهکارش، آهنگ “دیازپام دَه” است:
ببین دیازپام ده خورانده‌اند خلق را
ببین چگونه کرده‌اند مد ریای دلق را
ببین چگونه بشکنند جای شیشه طلق را
ببین چگونه پول می دهیم نفت و آب و برق را
ببین احاطه کرده است “عدد” فکر خلق را
محسن نامجو موسیقی غربی و ایرانی را بسیار حرفه ای و هنرمندانه تلفیق میکند و اولین کسی بود که کشف کرد میتوان با حذف دو نت از دستگاه شور، به گام “بلوز” رسید!
او گاهی در آثارش از اشعار شعرای معروفی چون مولانا، حافظ، سعدی، جامی و حتی شاملو، به همراه جملات کوچه بازاری که خودش اضافه کرده استفاده می کند. همچنین اعتقاد دارد از حنجره میتوان به عنوان یک ابزار موسیقی استفاده کرد و به همین خاطر گاهی اوقات در آهنگهایش صداهای عجیبی با حنجره اش تولید میکند.
محسن نامجو تابحال قطعات موسیقی زیادی تولید کرده که تماما به صورت زیر زمینی و در قالب آلبومهای غیر رسمی چون عدد، جبر جغرافیایی، گیس و… منتشر شده. اولین آلبوم رسمی وی به نام “ترنج” بعد از مدتها دوندگی به خاطر مجوز، تابستان سال گذشته توسط موسسه آوای باربد منتشر شد. آلبوم جبر جغرافیایی نیز به صورت رسمی دو ماه پیش ( آگوست 2008 ) از وی منتشر شد که هنوز بنده آن را در هیچ مغازه ای ندیده ام. اگر سراغ داشتید خبر بدهید و عده ای را از نگرانی برهانید!

و اما هچلی که محسن در آن افتاد!

ظاهراً؛ ماجرا از آنجا شروع شد که یک قاری قرآن از محسن نامجو به خاطر استفاده از آیه های قرآن در اشعارش از وی شکایت کرد. او ادعا داشت این کار محسن نامجو نوعی توهین به قرآن است و شکایتنامه ای را با همین مضمون به دادگاه تسلیم کرد.
حمید نامجو؛ برادر محسن نامجو به سرعت در نقش وکیل محسن ظاهر شد و طی نامه ای بلند بالا ادعا داشت که خواندن چنین قطعه ای لزوما توهین به قرآن محسوب نمیشود.
قطعه ای که نامجو خوانده بود: سه سال قبل از تسلیم شکایت، این قطعه توسط محسن نامجو در استادیو، به عنوان تمرین و پژوهش ساخته شده بود. محسن نامجو به منظور استفاده از کلام عربی در این قطعات، از تنها کلماتی عربی که بلد بود استفاده کرد، که آنهم چند آیه از سوره ضحی بود. با کمال تاسف این قطعه قبل از کامل شدن پخش شد. جدا از مطرح شدن این شکایت جنجالی، موارد دیگری نیز بوده که آشکار و پنهان نامجو را به خاطر خواندن چنین اثری بازخواست کرده اند.
نامجو چه گفت: عقلانی ترین و منطقی ترین واکنش در برابر این اتفاقات، نامه ی مفصلی بود که محسن نامجو در پاسخ به این شکایت نوشت.

نامه ی محسن نامجو - حتماً بخوانید!

نباید فراموش کرد که محسن نامجو تنها کسی است که از این اتفاقات متضرر شد و این مشکل شاید ضربه جبران ناپذیری به زندگی هنری و شخصی او زد ولی او در کمال متانت و صبوری، به جای پشت کردن به اینهمه اتهام و تهمت، و به جای فرار کردن از این جو منحرف و بیمار حاکم بر کشور، مواضع خودش را آشکارا بیان کرد و از ملت مسلمان و افرادی که شنیدن این اثر خاطرشان را مکدر میکند عذر خواهی کرد و گفت که این اثر صرفا یک تجربه شخصی بوده و پخش شدنش مثل تکثیر تصاویر حریم خصوصی و شخصی یک انسان است.

Namjoo, Poster

همانطوری که بیان شد این چندمین باری بود که به محسن به خاطر این قطعه موسیقی تذکر داده بودند و محسن نیز بارها احساس و عقیده اش را بی پرده و آشکارا بیان کرده بود، اما واقعا دلیل اینکه این بار اینقدر سر صدا و گرد خاک بلند شد چه بود؟
شخصی که در این ماجرا از محسن نامجو شکایت کرد فردی بود به اسم “عباس سلیمی”. این فرد به تازگی (حدود سه ماه پیش!) شورایی تشکیل داده به اسم شورای عالی قرآن سازمان بهزیستی و ریاست آن را به عهده گرفته. نمیتوان انکار کرد که محبوبیت هنرمندی مثل محسن نامجو و جدیت شخصی مثل عباس سلیمی در طرح چنین شکایت سرسختانه و پر از حاشیه ای، در مطرح شدن اسم این سازمان و این شورا و همینطور در معروف شدن شخص عباس سلیمی و بعلاوه به اثبات رساندن کارایی و کفایت این سازمان نزد صاحبان حکومت ایران بی تاثیر بوده. ولی همه ی دوستداران هنر و طرفداران محسن نامجو (که خودم یکی از آنها هستم) این سوال را در کنج ذهن خسته شان آویزان کرده اند؛ که آیا تثبیت جایگاه یک شورا و سازمان، ارزش فروباشی شخصیت و ازش والای هنری یک هنرمند بزرگ و نابغه را دارد؟ و سوال دیگر اینکه آیا ما خسته نشدیم از خودمان؟ آیا وقت آن نرسیده که از آن توده ی سفید رنگ درون جمجمه مان کار بکشیم و به جای قدم زدن روی پوسته ی بی ثبات و بی ارزش زندگی کمی عمیق نگاه کنیم و به جای اینکه بنشینیم منتظر، تا هر چه به خوردمان میدهند قبول کنیم و هر کاری ازمان میخواهند را انجام دهیم، کمی مستقل فکر کنیم و گاهی در برابر افکاری که به مغزمان تزریق میشود مقاومت نشان دهیم؟
محسن نامجو بی شک یک هنرمند بزرگ است که مسیر روشنی را برگزیده و تا اینجا با وجود تمام ناهماریها و سختیها به میزنان باور نکردنی موفق بوده. موسیقی و اشعاری که محسن نامجو نواخته و سروده با دقت و ظرافت بی مانندی خلق شده. در این آشفته بازار موسیقی که هر کس به فکر بالا بردن اسم خودش است، نامجو هیچ گاه تلاش نکرده هنرش را ابزاری برای جلب طرفدار و محبوبیت قرار بدهد. هجو و طنزی که او در ساخت موسیقی از آن بهره برده به اعتقاد من نه به منزله ی دل خوش و حواس پرت، بلکه نشان دهنده خستگیها و دردهای فلسفی و معنوی است و وقتی او حنجره اش را در موسیقی برای تولید صدا آزاد میگذارد و در موسیقی فریاد میزند و گاهی صداهای خنده دار و مزحک تولید میکند، انگار که دارد دردهای بی پایان درونش را فریاد میزند. شنیدن صدایی که آگاهانه از دردها و افکار فلسفی، اجتماعی، عرفانی و حتی احساسی درون یک انسان سخن میگوید، برای هر فردی که دچار روزمرگی، دردها و افکار مشابه است بی شک لذت بخش خواهد بود.

گوش کنید: عقاید نوکانتی – محسن نامجو

خرید اینترنتی آلبوم “ترنج” و “جبر جغرافیایی” (Link)

گفتگو با محسن نامجو (Link)

مطلبی خواندنی از وبلاگ گردباد درباره محسن نامجو (Link)